Nieuw Handboek Crowdfunding & Erfgoed gepubliceerd

Nieuw Handboek Crowdfunding & Erfgoed gepubliceerd

Afgelopen maanden werden 13 projecten begeleid bij het opzetten van een crowdfunding of crowdengagement campagne. Het traject, opgezet in opdracht van de Provincie Noord-Holland en uitgevoerd door Douw&Koren, toonde aan dat crowdfunding en crowdengagement van grote meerwaarde zijn voor erfgoed op de lange termijn. De bevindingen van deze succesvolle pilot zijn vertaald naar een praktisch handboek waarmee we de erfgoedsector graag de toegang verschaffen tot hun eigen crowd. Afgelopen week is dit handboek door de Provincie Noord-Holland beschikbaar gesteld. Wij geven jullie hieronder graag een voorproefje!

De meerwaarde van de crowd voor erfgoed

Eén van de voornaamste redenen waarom men in eerste instantie een crowdfunding campagne start, is het verkrijgen van financiering. De meerwaarde van crowdfunding beslaat echter veel meer terreinen. Steeds meer projecteigenaren zien de meerwaarde van een warme, betrokken crowd en zetten (serial) crowdfunding in voor zichtbaarheid, betrokkenheid en het vinden en activeren van nieuwe bezoekers, vrijwilligers, donateurs, klanten en andere financieringsbronnen. Juist die meerwaarde van de crowd maakt crowdfunding een aantrekkelijk alternatief voor erfgoed.

Activatie van ambassadeurs, vrijwilligers & klanten

Crowdfunding is een uitstekende manier om mensen aan erfgoed te verbinden. Een crowd die vervolgens betrokken blijft, levert erfgoed veel meer op dan een eenmalige investering. Mensen die een financiële bijdrage leveren, blijven ook graag op de hoogte van de ontwikkelingen van dit initiatief en zijn vaak bereid ook op andere (niet financiële) vlakken (weer) iets bij te dragen. Donateurs en investeerders kunnen zich tot waardevolle vrijwilligers, ambassadeurs of klanten ontpoppen.

Hefboom bij fondsenwerving

Een actieve crowd (die regelmatig aan crowdfunding campagnes bijdraagt) onderstreept bovendien het bestaansrecht van erfgoed en kan vervolgens als hefboom fungeren richting fondsen, overheden en sponsoren. Als honderden betrokkenen aangeven dat onderhoud of herbestemming noodzakelijk is, geeft dit bij een subsidieverstrekker sneller de doorslag om een verzoek te honoreren. Neem als voorbeeld de campagne ‘Geef Enschede de boomkikker terug’, die werd opgezet om financiering te verzamelen voor de aanleg van een speciaal reservaat voor de boomkikker, zodat deze zich kan voortplanten en de populatie kan groeien. De campagne activeerde ruim 180 burgers om mee te doen en leverde ruim 7.500 euro op. Door met crowdfunding aan te tonen dat het plan door inwoners werd ondersteund, deden de gemeente Enschede en het Landschapsfonds er beide 5.000 euro bij.

Opstap naar nieuwe structurele gevers

Naast de doorslag bij andere financiers, kan crowdfunding ook een opstap zijn naar nieuwe, vaste donateurs. Door diverse non-profits is al gesignaleerd dat funders hun eenmalige bijdragen in crowdfunding campagnes op den duur omzetten naar structureel donateurschap. Crowdfunding wordt zo een middel om de neergang (mede door vergrijzing) bij Vrienden-van verenigingen tegen te gaan (zie deze blog voor meer info). Een toonaangevend voorbeeld uit de culturele sector is het Louvre. Ieder jaar maakt het museum gebruik van crowdfunding en bereikt ze daarmee een nieuwe doelgroep van kunstliefhebbers die zij na de campagne betrokken weten te houden en deels converteren naar vaste donateurs. In Nederland is het Nationale Ballet één van de pioniers op dit vlak. Deze instelling heeft inmiddels haar derde campagne succesvol afgerond en verbindt zo jong publiek dat in de toekomst kan worden uitgenodigd om Vriend van het Ballet te worden. Binnen de erfgoedsector toont een campagne uit 2012 door Stadsherstel Amsterdam aan dat eenmalige giften kunnen worden geconverteerd naar vaste giften. Van alle donateurs aan de crowdfunding campagne voor het Schooltje van Dik Trom werd circa 25% uiteindelijk structureel donateur.

Kortom, een betrokken crowd is waardevol op diverse vlakken: het kan erfgoed onder meer zichtbaarheid, vrijwilligers, ambassadeurs en financiering opleveren. Maar om de vruchten van een betrokken crowd te kunnen plukken, moet een projecteigenaar de crowd wel regelmatig blijven voeden. Een crowd die na de crowdfunding campagne enkel een bedankje heeft ontvangen en een jaar lang niets verneemt van het project, zal niet snel geneigd zijn om structureel gever te worden of weer te investeren in een volgende campagne. Het is belangrijk dat een projecteigenaar de crowd blijft verbinden via bijvoorbeeld nieuwsbrieven, social media of activiteiten in of rond het erfgoed. Het betrekken van de crowd op deze manier noemen we crowdengagement. Activiteiten of communicatie ten behoeve van crowdengagement hebben niet het doel de crowd iets te vragen (‘geef geld’ of ‘word vrijwilliger’), maar worden ingezet om de crowd juist iets te geven. Een leuk filmpje over de renovatie via e-mail of een uitnodiging voor een zomerbbq bij het fort voor alle betrokkenen (zonder de vraag om geld of vrijwilligers) voedt de relatie tussen de crowd en het erfgoed in kwestie.

Een goede balans tussen crowdfunding (de crowd iets vragen) en crowdengagement (de crowd iets geven) is dus van groot belang. Pas wanneer projecteigenaren een gerichte ‘crowd-strategie’ hebben waarin zowel crowdfunding als crowdengagement campagnes en activiteiten zijn opgenomen, kan erfgoed van bovenstaande 3 waarden profiteren. Een groeiende relatie tussen de crowd en ondernemer of projecteigenaar maakt dat er ruimte komt om samen te blijven bouwen aan de organisatie of het bedrijf. We noemen dat: ondernemen met de crowd. En dat hoeft geen extra tijd te kosten. Deze aandacht voor de crowd is immers geen extra, nieuwe taak voor de afdeling marketing en fondsenwerving; het is de focus binnen de bestaande strategie van de organisatie.

Dit is een fragment uit het handboek Crowdfunding & Erfgoed: van eenmalige actie naar interactie met de crowd. Dit handboek is opgesteld naar aanleiding van de succesvolle pilot Crowdfunding & Erfgoed in opdracht van de Provincie Noord-Holland (2016-2017). Je kunt het handboek hier downloaden.